زۆر کەس زیاتر لەوەی پێویستە پارە دەدەن بۆ پاککردنەوە، گواستنەوە و کاری پیشەگەری — نەک لەبەر ئەوەی نرخەکە گرانە، بەڵکو لەبەر ئەوەی داشکاندنی باجەکە هەرگیز بەکارناهێنرێت. لێرەدا یاساکان وەک خۆیان کە لە ڕاستیدا هەن خراونەتە ڕوو.
جیاوازی نێوان RUT و ROT
RUT خزمەتگوزارییەکانی ناوماڵ دەگرێتەوە: پاککردنەوە، یارمەتیی ماڵگواستنەوە، باخچەوانی، چاودێریی منداڵ. داشکاندنەکە بریتییە لە 50 % ی تێچووی کارەکە.
ROT چاککردنەوە و نۆژەنکردنەوە لە خانوویەکدا کە خاوەنی بیت دەگرێتەوە: کارەبا، ئاو و ئاوەڕۆ و گەرمکەرەوە (VVS)، دارتاشی، بۆیاخچێتی. داشکاندنەکە بریتییە لە 30 % ی تێچووی کارەکە.
هەردووکیان تەنها کارەکە دەگرنەوە — هەرگیز کەرەستە ناگرنەوە، هەرگیز گواستنەوە ناگرنەوە.
ئەوەی زۆربەی جار بە هەڵە لێی تێدەگەن
- کەرەستەکان ناگرێتەوە. ئەگەر کارەباچییەکە سندوقێکی بارگاویکردنەوە بە 12 000 kr بکڕێت و 5 000 kr بۆ هەقی کار وەربگرێت، داشکاندنەکە تەنها لەسەر ئەو 5 000 هەژمار دەکرێت.
- گواستنەوە لە بارکردن و ماڵگواستنەوەدا ناگرێتەوە. یارمەتیدان لە هەڵگرتن و پێچانەوە کارن و داشکاندنی RUT دەیانگرێتەوە. خودی ئۆتۆمبێلەکە ئەوە ناگرێتەوە.
- دەبێت بڕی ڕێگەپێدراوت مابێت. سنوورێکی دیاریکراو بۆ هەر کەسێک و بۆ هەر ساڵێک هەیە. ئەگەر پێشتر بەکارت هێنابێت، هیچی دیکەت پێ نادرێت، گرنگ نییە چەند دەکڕیت.
- ROT مەرجی ئەوەیە کە خاوەنی خانووەکە بیت. خانووی کرێ ROT نادات. RUT خانووی کرێش دەگرێتەوە.
- پێویستت بە ناسنامەی خانووبەرەکە (fastighetsbeteckning) هەیە لە کاتی ROT — لەسەر گرێبەستی کڕینەکەت نووسراوە یان لای فەرمانگەی ڕووپێوی و تۆماری زەویوزار (Lantmäteriet) هەیە.
لای ئێمە کارەکە چۆن بەڕێوەدەچێت
لێبڕینەکە ڕاستەوخۆ لەسەر پسوولەکە دەشکێنرێت. تۆ دەستبەجێ بڕی پوختە دەدەیت و پێویست ناکات هەموو بڕە پارەکە لە گیرفانی خۆت بدەیت و چاوەڕێی گەڕانەوەی باج بکەیت. پاشان کۆمپانیاکە داوای باقییەکەی لە فەرمانگەی باجی سویدی (Skatteverket) دەکات.
ئەمە وا دادەنێت کە بڕی ڕێگەپێدراوت مابێتەوە. ئەگەر دڵنیا نیت، دەتوانیت باڵانسەکەت لەسەر skatteverket.se لەژێر پەڕەکانی من (Mina sidor) ببینیت.
ئاگاداری ئەمە بە
ئەگەر کۆمپانیایەک بەڵێنی داشکاندن لەسەر کەرەستە یان لەسەر تەواوی بڕە پارەکە بدات — جارێکی تر بیر بکەرەوە. ئەوە تۆیت کە وەک داواکار تۆمار دەکرێیت، و هەر تۆشیت کە دەبێت پارەکە بدەیتەوە ئەگەر دەزگای باجی سویدی (Skatteverket) ڕەتی بکاتەوە.
یاساکان هەندێک جار دەگۆڕێن. ئەوەی لێرەدا نووسراوە لە کاتی نووسینی دەقەکەدا کاری پێدەکرا — هەمیشە بڕەکان و سنوورە باڵاکانی ئێستا لای دەستەی باجی سویدی (Skatteverket) بپشکنە.