گەلەک کەس بۆ پاقژکرنێ، ڤەگوهاستنێ و کارێن دەستی ژ یا کو پێدڤی یە پتر پارەی ددەن — نە ژ بەر کو بها یێ بلندە، لێ ژ بەر کو داشکاندن چ جاران ناهێتە بکارئینان. ل ڤێرێ رێنمایێن وەکی کو د راستییێ دا هەنە دیارن.
جوداهییا د ناڤبەرا RUT و ROT دا
RUT بۆ خزمەتگوزاریێن ناڤمالێ کارپێکری یە: پاقژکرن، هاریکاریا بارکرنێ، باخچە، چاڤدێریا زارۆکان. داشکاندن 50 % ژ تێچوویا کاری یە.
ROT بۆ چاککرن و سەخبێریێ د خانیەکێ دا کو تو خودانێ وی بی کارپێکری یە: کارەب، ئاڤ و گەرمکرن (VVS)، دارتاشی، بۆیاغکرن. داشکاندن 30 % ژ تێچوویا کاری یە.
هەردوو ژی بتنێ بۆ کاری دکەڤنە کاری — چ جاران نە بۆ کەرەستەیان، چ جاران نە بۆ ڤەگوهاستنێ.
تشتێ کو پتریا جاران خەلەت دئێتە تێگەهشتن
- کەرەستە د ناڤ دا نینن. ئەگەر کارەبچی سندۆقەکا شەحنکرنێ ب 12 000 kr بکریت و 5 000 kr بۆ کاری وەربگریت، داشکاندن بتنێ ل سەر وان 5 000 دهێتە هژمارتن.
- ڤەگوهاستن د بارکرنێ دا نە داخلە. هاریکارییا هەلگرتنێ و پێچان کارن و مافێ RUT ددەن. ترومبێل ب خۆ ڤی مافی نادەت.
- پێدڤییە مافێ تە یێ مایی هەبیت. بۆ هەر کەسەکی و هەر سالەکێ سنوورەک (سەقفەک) هەیە. ئەگەر تە ژبەری نوکە بکارئینابیت، تۆ چەند بکڕی ژی تۆ چو تشتێ دی وەرناگری.
- ROT مەرج ددانیت کو تو خودانێ ئاڤاهی (خانی) بی. خانیێ ب کرێ مافێ ROT نادەت. RUT بۆ خانیێ ب کرێ ژی کارپێکری یە.
- بۆ ROTێ ناڤنیشانێ خانی/ملکی (fastighetsbeteckning) پێدڤییە — ئەو ل سەر گرێبەستا تە یا کڕینێ یان ل دەڤ فەرمانگەها زەڤیوزاران (Lantmäteriet) نڤیسییە.
ل نک مە ئەڤ کارە چەوا دچیتە ڕێڤە
لێبرین راستەوخۆ ل سەر فاتورەیێ دهێتە بڕین. هوین ئێکسەر کۆژمێ سافی ددەن و پێدڤی ناکەت کو هوین هەمی پارەیی ژ بەریکا خۆ بدەن و ل هیڤییا راگەهاندنا باجێ بمینن. کۆمپانی پاشی یێ مایی ژ Skatteverket دخوازیت.
ئەڤ چەندە ب مەرجەکی یە کو ماڤێ تە یێ مایی هەبیت. ئەگەر تو نە پشتڕاست بی، تو دشێی باڵانسێ خۆ ل سەر skatteverket.se ل ژێر لاپەڕێن من (Mina sidor) ببینی.
هشیاری ڤان بە
ئەگەر کۆمپانییەک سۆزا داشکاندنێ ل سەر کەرەستەیان یان ل سەر تەڤایا پارەی بدەت — جارەکا دی هزرێ تێدا بکە. یێ کو وەکی داخوازکەر دهێتە تۆمارکرن تو یی، و ئەگەر فەرمانگەها باجێ یا سوێدێ (Skatteverket) ڕەت بکەت، یێ کو دڤێت پارەی بزڤڕینیت تو یی.
رێنما جاران دگوهۆڕن. تشتێ کو ل ڤێرێ نڤیسی د دەمێ نڤیسینا دەقی دا بکار دچوو — هەردەم کوژمێن نوکە و سنوورێن هەری بلند ل دەڤ فەرمانگەها باجێ یا سوێدی (Skatteverket) کۆنترۆل بکەن.